X
تبلیغات
پارس هاب

بانک اطلاعات مهندسی برق

سکسیونر

سکسیونر    وسیله   قطع   سیستمهایی   است که تقریباًٌ  بدون جریان هستند. به عبارت دیگر سکسیونر قطعات و وسایلی راکه فقط زیر  ولتاژ  هستند از شبکه  جدا می سازد. تقریباً  بدون بار  بدان معنی است که  می توان  به کمک سکسیونر جریانهای کاپاسیتیو  مقره ها،  شینه ها  و تاسیسات برقی وکابلهای کوتاه و خطوط و همینطور جریان ترانسفورماتور  ولتاژ رانیز قطع نموده   و یا  حتی  ترانسفورماتورهای  کم  قدرت  را  با  سکسیونر   قطع کرد   . علت  بدون جریان   بودن سکسیونر د رموقع قطع یا وصل، مجهز نبودن سکسیونر به وسیله جرقه خاموش کن است .لذا  بطور کلی می توان  نتیجه گرفت که  عمل قطع و  وصل سکسیونر باید بدون جرقه یا با جرقه ناچیزی صورت گیرد. برحسب  این تعریف  در صورتیکه از  سکسیونر جریان  عبور کند  ولی  در  موقع  قطع  اختلاف  پتانسیلی   بین  دو کنتاکت  آن  ظاهر  نشود  قطع سکسیونر  بلامانع است . همینطور  وصل سکسیونری  که  بین دو کنتاکت آن تفاوت پتانسیلی موجود  نباشد گرچه  به محض   وصل  باعث  عبور  جریان گردد  نیز مجاز خواهد  بود.  از آنچه که گفته  شده  چنین  نتیجه  می شود که  سکسیونر  یک کلید  نیست  بلکه یک  ارتباط دهنده  یا  قطع کننده  مکانیکی  بین سیستمها است . سکسیونر باید درحالت بسته یک ارتباط گالوانیکی  محکم  ومطمئن برای هدایت  بهتر جریان  درکنتاکت  هر قطب  برقرار سازد  و مانع افت  ولتاژ گردد. لذا  باید مقاومت عبورجریان در محدوده سکسیونر کوچک باشد، تا حرارتی که  در اثر کار  مدام در کنتاکتها  ایجاد می شود از حد تجاوز  نکند. در ضمن باید سکسیونر طوری  ساخته شود که دراثر جرم و وزن تیغه های یا فشار باد وبرف وغیره خود به خود بسته نشود یا  در موقع  بسته بودن  نیروی  دینامیکی  شدیدی  که  در اثر  عبو رجریان  اتصال کوتاه  بوجود می آید باعث لرزش تیغه های یا احتمالاً  باز شدن آن نگردد. سکسیونر می تواند  به  تیغه های  زمین  مجهز  باشد که  تیغه های  زمین  برای تامین ایمنی کار روی قسمتهای  بی برق  شده   بکار  می رود .  در حالیکه سکسیونر  به تیغه های  زمین مجهز باشد، تیغه های  زمین  معمولاً  باز است   مگر در زمانیکه سکسیونر باز شود که  د راین حالت جهت  تخلیه  شارژهای  خازنی (ولتاژ باقیمانده)  روی خط یا قسمتهایی که  قبلاً  برق دار بوده تیغه های زمین بسته میشود.



4-4 موارد استعمال سکسیونر:
همانطور که  گفته  شد  اصولاً  سکسیونر  وسایل  ارتباط  دهنده  مکانیکی  و گالوانیکی  برای هدایت بهتر جریان قطعات و سیستمهای مختلف می باشند ودر درجه اول به منظور حفاظت اشخاص و متصدیان  مربوطه  در مقابل برق گرفتگی بکاربرده می شوند .بدین جهت طوری ساخته می شوند که در حالت قطع  یا وصل،محل قطع شدگی یا اتصال بطور واضح وآشکار قابل  رویت  باشد.  یعنی در  هوای آزاد امجام گیرد  و  از آنجا که  سکسیونر باعث بستن  یا بازکردن  مدارالکتریکی  نمی شود ، برای  باز کردن  وبستن  هر مدار الکتریکی   فشار قوی احیتیاج  به کلید  قدرت می باشدکه  قادر  است  مدار  را تحت هر شرایطی  بسته یا باز کند وسکسیونر وسیله ای است برای ارتباط کلید قدرت به شینه ویا هر قسمت دیگری از شبکه که دارای  پتانسیل  است .لذا طبق  قوانین  متدوال الکتریکی و به  منظور  ایمنی  لازم درهنگام تعمیرات  لازم است  تا  جلوی هر کلید  قدرتی  از1 کیلو وات به  بالا ویا درهر دو طرف در صورتی که از  دو  طرف  تغذیه گردد  سکسیونر  نصب گردد.  با این شرایط هنگام باز کردن مدار،ابتدا کلید و سپس سکسیونر باز می شود ودرموقع بستن ابتدا سکسیونر وسپس کلید بسته می شود  ودر صورتیکه سکسیونربه تیغه های  زمین مجهز  باشد،این تیغه های  بعد ازباز شدن سکسیونر   بسته شده  تا شارژ های  خازنی ذخیره  شده رابه زمین منتقل نماید؛ سکسیونرهای بکاررفته در سیستم  قدرت  سه فاز بوده و دارای سه پل مشابه می باشد . عملکرد همزمان سه فاز بوسیله  اینترلاک  مکانیکی  بین سه  پل امکان پذیر میباشد. ازآنجا که مقدار شارژ خازنی باقیمانده (ولتاژ) درروی قسمتهای جدا شده از شبکه در رده  ولتاژهای فشار قوی قابل توجه است،  لازم است  قبل از عمل تعمیرات بوسیله  بستن  تیغه های زمین سکسیونرها معمولاً بین سکسیونر و کلید قدرت اینترلاک ( مکانیکی یا الکتریکی) به نحوی برقرار می شودکه با وصل بودن کلید  نتوان سکسیونر را قطع  و وصل نمود.  برای این منظور از یک بوبین که از ولتاژ خط تغذیه می شود  برای  ایجاد اینترلاک الکتریکی جهت عملکرد تیغه های زمین  استفاده مینمایند .همچنین  ازاینترلاک  مکانیکی و یا الکتریکی جهت  حصول  اطمینان   از باز بودن سکسیونر در زمان عملکرد تیغه های زمین وبالعکس استفاده می شوند.
4-5  اطلاعات مورد نیاز جهت طراحی سکسیونر:
4-5-1 مشخصات وویژگیهای شبکه وسیستمی که سکسیونر یا تیغه های زمین درآن نصب و بهره برداری  خواهد  شد .سکسیونریا تیغه های زمین در هنگام قطع  و  وصل باید از عهده انجام وظیفه مربوط برآمده و ویژگیهای شبکه الکتریکی مربوطه را به طور ایمن تحمل کند. این ویژگیهای شبکه عبارتند از:
1- ولتاژ نامـــی
2- ولتاژ حداکثر
3- فرکانس
4- تعداد فاز
5- جزئیات نحوه زمین کردن نوترال سیستم
6- جریان نامـــی
7- جریان اتصال کوتاه
4-5-2مشخصات محیطی وشرایط اقلیمی محلی که سکسیونر یا تیغه های زمین درآن شرایط مورد  استفاده قرار خواهند گرفتدر انتخاب سکسیونر یا تیغه های  زمین شرایط آب و هوایی و محلی از اهمیت زیادی برخوردار  است. زیرا  به همان اندازه که  تعیین  شرایط  محیطی واقعی و مناسب  در بهره برداری ایمن، کاهش هزینه های سرویس وتعمیرات واستفاده بهینه از  سرمایه  گذاری  اولیه  تاثیر  دارد،  تعیین شرایط محیطی و آب و هوایی نا مناسب اعم از شرایط  سنگین تر  و با  سبکتر  از شرایط  واقعی ،  بهره برداری  را نامطمئن   و  پر    مخاطره نموده،تعمیرات و سرویس  را  افزایش  داده واستفاده از سرمایه گذاری رابه صورت مناسب و بهینه نیز ناممکن  میسازد بنابراین  دقت   د رتعیین و  انتخاب این شرایط بسیار با اهمیت و حساس می باشد.
اهم پارامترهای محیطی که در طراحی سکسیونر وتیغه های زمین موثرند عبارتند از:
1- ارتفاع محل نصب از سطح دریا
2- حداکثر درجه حرارت هوای محیط
3- حداقل درجه حرارت هوای محیط
4- سرعت باد
5- میزان رطوبت نسبی
6- شتاب زلزله
7- ضخامت یخ
8- میزان آلودگی
9- هرنوع شاریط خاص وغیر عادی نظیر بخارآب غیر متعارف، رطوبت ، گرد وخاک غیر معمول،  نمک،  دوده گازهای  قابل  اشتعال  و  قابل  انفجار  و خوردگیهای  غیر  معمول درمواردی که  درمناطق ساحلی آلوده به نمک محل نصب سکسیونر وتیغه های زمین در فضای سرپوشیده می باشد، براساس توصیه استانداردIEC شماره 129 بایستی از  سکسیونر وتیغه های زمین نوع فضای باز استفاده شود.
4-6  انواع سکسیونرها:
4-6-1  نوع سکسیونر یا تیغه های زمین
انواع سکسیونر وتیغه های زمین که در رده ولتاژ 400و230 کیلو ولت بکارمی روند عبارتند از:
1- سکسیونر افقی با قطع از یک نقطه
2- سکسیونر افقی با قطع ازدو نقطه
3- سکسیونر عمودی
4- سکسیونر پانتو گراف
5- سکسیونر افقی با قطع از یک نقطه
این نوع سکسیونر شامل دو نوع قطع از وسط ویا قطع از یک طرف می باشدکه نوع قطع از وسط  دارای دو  تکه بازو  و دو  ترمینال  هم  سطح  در دو طرف سکسیونر  بوده ویک سری کنتاکت نر وماده دارند .نحوه حرکت بازوها در صفحه افقی  و حول دو محور در دو طرف سکسیونر و به اندازه  حدود 90 درجه می باشد . نوع قطع از  یک طرف  مشابه  نوع  قطع از وسط می باشد،با این تفاوت که دارای یک تکه بازو است وحرکت بازو وحول یکی از مقره های نگهدارنده بازو انجام میگیرد.  دراین سکسیونر فاصله افقی  مورد نیاز بین فازها بیشتر از انواع دیگر می باشد  لذا در سطوح  ولتاژ فشار قوی که  فضای کافی در اختیار باشد بهترین انتخاب می باشد.
4-6-2 سکسیونر افقی با قطع ازدو نقطه
این نوع سکسیونر دارای یک بازوی یکپارچه یا دو پارچه متصل بهم ودو سیستم ترمینال هم سطح در  دو طرف سکسیونر و دو سری کنتاکت نر و ماده می باشد. نحوه حرکت بازوی ای سکسیونر در صفحه افقی وحول یک محور در وسط سکسیونر وبه اندازه حدود 90درجه می باشد .سکسیونر افقی با  دو قطع ازدو  نقطه به  فاصله افقی کمتری  نسبت به سکسیونر افقی با قطع از یک نقطه و همچنین  به یک  ستون مقره اتکایی بیشتر نسبت به قطع از یک نقطه نیاز دارند.
4-6-3  سکسیونر عمودی:
این نوع  سکسیونر   دارای یک بازو  ودو سیستم  ترمینال هم سطح دردوطرف سکسیونرویک سری کنتاکت نر وماده می باشد  نحوه حرکت  بازوی سکسیونر در صفحه قائم وحول محور که دریک طرف سکسیونر قرار دارد بوده ومقدار چرخش بازوی عمودی تا حدود  90درجه می باشد .سکسیونر  عمودی به  فاصله  افقی کمتری  نسبت به سکسیونر افقی  نیاز دارند،لیکن بدلیل حرکت عمودی تیغه ها عمدتاً درنقاطی استفاده می شود که سیم هوایی از بالای آن نگذرد (مثلاً سکسیونر مربوط به ترانسفورماتورها)
4-6-4  سکسیونر پانتو گراف:
این نوع سکسیونر دارای چند تکه بازوی لولایی ودو سیستم ترمینال مختلف وغیر هم سطح دربالا وپایین بوده وکنتاکتهای مخصوص گیره ای دارد که به همراه سیستم ترمینال بالایی می باشد. سیستم ترمینال پایین دارای دو محل برای اتصال هادی ازدو طرف می باشد. در سکسیونر  پانتوگراف کمترین  فاصله  افقی و عمودی  مورد  نیاز می باشد  و سکسیونر فاصله ایمنی خاصی را  در این  رابطه  (فاصله افقی وعمودی) احتیاج  ندارد وعمدتاً جهت انشعاب  از باس  بارهای هوایی ودر اشکال خاص شینه بندی بکار می رود.انتخاب هر یک  از  انواع سکسیونرهای بستگی به نحوه شینه بندی وجانمائی پست داشته واز یک طرح به طرح دیگر با توجه  به کاربردها  و محدودیتها  تفاوت  دارد   .در ارتباط با  پستهای  230و 400 کیلو ولت استفاده از  سکسیونر  افقی با  قطع از  دو قطع  ازدو  نقطه  به دلیل افزایش فاصله فاز- فاز و تمرکز نیروی دورانی روی یک محور بجای دو محور نسبت به نوع سکسیونر افقی با قطع از یک  نقطه  توصیه  نمی شود . مضافاً اینکه  براساس نتیج بدست آمده از پرسشنامه های فنی- آماری پروژه اکثریت قاطع پاسخ دهندگان سکسیونر افقی را به نوع عمودی ترجیح داده و همچنین  د رنوع افقی، سکسیونر  را  با  قطع  از  یک  نقطه رابه دلیل عملکرد بهتر وتعمیرات ارجع دانسته اند.
لذا ازمیان چهار نوع سکسیونر معرفی شده فوق عمدتاً نوع افقی با قطع  از یک  نقطه  و  در پاره ای موارد وباتوجه به شینه بندی وجانمایی پست ازسکسیونرپانتوگراف استفاده می شود.
4-7  نوع مکانیسم وعملکرد :
عمل قطع و وصل سکسیونر وتیغه های زمین مستلزم  صرف  انرژی  مکانیکی می باشد اما  با توجه به اینکه عمل قطع و وصل سکسیونر وتیغه های زمین در شرایط بی باری وتنها در زیر ولتاژ انجام می گیرد ونیازی به قطع جریان ندارد لذا  بر  خلاف  کلیدهای  قدرت  سرعت قطع و وصل چندان مورد نظر نبوده وبنابراین بسته به شرایط بهره برداری می تواند توسط سه روش زیر انجام گیرد:
1- سکسیونر با مکانیسم عملکرد موتوری
2- سکسیونر با مکانیسم عملکرد دستی
3- سکسیونر با مکانیسم عملکرد موتوری- دستی
هریک از انواع  مکانیسم های  عملکرد  فوق  توسط  کلیه  سازندگان ساخته  می شود ، نوع مکانیسم بسته به اینکه عملکرد وکنترل پست ویا مرکز دیسپاچینگ انجام انجام گیرد ودر پاره ای موارد به سبب بزرگ بودن ابعاد سکسیونر ونیاز به نیروی زیاد جهت عملکرد آن بصورت دستی یا موتوری انتخاب می شود.در سکسیونرهای رده 400و230 کیلو  ولت  به  دلیل  بعد مسافت در پستهای مربوطه، بزرگ بودن سکسیونر و لزوم  کنترل  سکسیونر  از  اطاق  کنترل و دیسپاچینگ  همواره  عملکرد  سکسیونر  بصورت  موتوری  (   با  امکان  دستی  د ر  موارد اضطراری )  می باشد  . در  مورد  تیغه های  زمین  به  علت  عدم  احتیاج  به  کنترل  ازراه دور ( اطاق  کنترل  و مرکز  دیسپاچینگ ) واستفاده ازآن فقط به منظور تعمیرات وبه دلایل اقتصادی عموماً عملکرد  آن  بصورت  دستی  انجام  می شود . مگر  در پاره ای موارد که به لحاظ اهمیت  فیدر  مربوطه  و یا شرایط اقلمی استفاده از مکانیسم موتوری الزامی بوده ویا اینکه از نظر اقتصادی  توجیه  پذیر  باشد که در این موارد مکانیسم موتوری برای تیغه های زمین انتخاب می گردد.ضمناً نتایج بدست آمده از پرسش نامه های فنی- آماری پروژه نیز مؤید نظر  شرکتهای  برق  دایر  بر  استفاده  از  عملکرد  دستی در تیغه های زمین می باشد. همچنین  پیش  بینی  لازم  برای عملکرد سکسیونر از مراکز دیسپاچینگ برای پستهای بدون اپراتور در نظر گرفته شود.
4-8  معیار های طراحی و انتخاب سکسیو نر ها وتیغه های زمین :
1- ولتاز نامی : ولتاز نامی سکسیو نر ها و تیغه های زمین طوری انتخاب می شودکه مقدار آن حداقل مساوی حداکثر ولتاژ سیستم در نقطه ای که سکسیو نر و تیغه های زمین نصب می شود باشد. مطابق استاندارد IEC شماره 694 مقادیر ولتاژ نامی استاندارد بر حسب کیلو ولت برای سکسیونر و تیغه های زمین عبارتند از :
 3.6- 7.2 – 12- 17.5 – 24 – 36 – 52 – 72.5 – 100 – 132 – 145 – 170 – 245 –   300- 362- 420 – 765 KV
 که ولتاژ  نامی  سکسیو نر ها  و  تیغه های  زمین  با توجه  به مقدار حداکثر ولتاژ برای پست مورد نظر در موزد سیستم 230 و 63 کیلو ولت ولتاژ نامی را به ترتیب برابر 245و 5/72 کیلو ولت انتخاب می کنند .
2- سطوح عایقی نامی :  سطوح  عایقی  سکسیونر  و  تیغه های  زمین بر اساس نتایج بدست آمده از  مطالعات  هماهنگی  عایقی  پروژه  و  با توجه به مقادیر استاندارد شماره 694 داده شده انتخاب می گردد.  ضمنا  سکسیونر با  ولتاز نامی 300 کیلو ولت و بالاتر با توجه به ولتاژ استقامت عایقی موج کلید  زنی  بین  کنتاکت ها  با  دو  کلاس  A  و  B تقسیم شده اند که انتخاب کلاس  B   در این مورد توصیه می شود.
لازم به یاد آوری است که مقادیر داده شده درجداول فوق برای شرایط محیطی استاندارد  بوده و مقادیر ولتاز ها بایستی با توجه به شرایط محیطی واقعی تصحیح شود.
3- فرکانس نامی: مقاذیر استاندارد فرکانس برای تجهیزات قطع و وصل برابر 50 و 60 هرتز است که در مورد شبکه ایران این مقدار 50 هرتز می باشد.
4 – جریان  نامی ( فقط برای سکسیونر و نه تیغه های زمین) :    جریان نامی  یک تجهیز قابل قطع و وصل عبارت است از قدرا موثر جریانی که وسیله مربوطه در شرایط  مشخص استفاده قادر به عبور دادن آن بطور پیوسته باشد. مقدار جریان نامی سکسیونر با توجه به نتایج پخش بار و جریان اتصال کوتاه برای محل نصب سکسیونر و با در نظر گرفتن روند  افزایش  با ر بر اساس برنامه ریزی های توسعه سیستم و همچنین نوع شینه بندی از مقادیر جدول استاندارد   IEC شماره129 تعیین می شود.
5  - جریان نامی اتصال کوتاه کوتاه مدت : این جریان عبارت است از مقدار موثر جریانی که یک دستگاه مکانیکی قابل قطع و وصل در وضعیت بسته در خلال یک مدت زمان کوتاه و تحت شرایط مشخص می تواند از خود عبور دهد. مقدار این جریان با توجه به محاسبات اتصال کوتاه و بر اساس مقادیر استاندارد  IEC شماره 129 می شود.
6 - جریان پیک قابل تحمل : این جریان عبارت است از بزرگترین پیک مربوط به جریان نامی اتصال کوتاه که سکسیونر می تواند در وضعیت  بسته و تحت شرایط مشخص از  خود عبور دهد. مقدار استاندارد این جریان 205 برابر   مقدار  موثر   جریان نامی اتصال کوتاه است. ضمنا در صورتی که سکسیونر مجهز به تیغه های زمین باشد مقدار جریان نامی پیک تیغه های زمین نیز بایستی حداقل مساوی جریان نامی پیک سکسیونر مربوط باشد.
7 - جریان نامی وصل اتصال کوتاه ( فقط برای تیغه های زمین ) : مقدار این جریان برای تیغه های زمین سکسیونر مساوی جریان نامی پیک قابل تحمل آن خواهد بود  .  ضمنا تیغه های زمین یک سکسیونر بایستی قادر به وصل هر جریانی تا مقدار جریان نامی وصل اتصال کوتاه تحت هر ولتاژی تا ولتاژ نامی اش باشد.
8 – مدت  زمان  جریان  اتصال :  این جریان  عبارت است از  مدت  زمانی که یک دستگاه مکانیکی قابل قطع و وصل در وضعیت بسته بتواند جریانی معادل جریان نامی اتصال  کوتاه از خود عبور دهد مقدار این جریان مطابق استاندارد یک ثانیه بوده ولی  در  مواردی  که مدت بیشتری مورد نظر باشد 3 ثانیه توصیه  شده است. برای زمانهای جریان  اتصال  کوتاه بیشتر از مقدار نامی در صورتی که ازطرف سازنده سکسیونر یاتیغه های زمین فرمول دیگری  داده نشده باشد رابطه  I^2 t برابر ثابت در نظر گرفته شود.
4-9 محاسبه جریان نامی سکسیونرها :
1 - جریان نامی سکسیونر های V8183- V8193- V8179-V8173- V8199-V8189     در طرف ولتاژ 230 کیلو ولت:
توان انتقالی هر فیدر ورودی برابر MW 348 است.
  = 911 A               =
                   
2 - جریان نامی سکسیونر های V8184- V8194 – V8174 – V8814- V8821- V8831- V8834- V8824- V8814- V8424- V8414 :
توان نامی انتقالی فیدر های ورودی   برابر  MW3 348  است.
                              2733A  =     =
     
                           A
3 - جریان نامی کلیه سکسیونر های طرف 63 کیلو ولت:
توان نامی انتقالی فیدر های خروجی پست مورد نظر MW4 54 است.
                                      =              
                                                              
4-10  جریان نامی کلیه سکسیونر های طرف 63 کیلو ولت:
توان نامی انتقالی فیدر های خروجی پست مورد نظر MW4 54 است.
                                    =              
                                                             
9-11 مشخصات فنی سکسیونر های نصب شده در پست مورد نظر:
1- نام قسمت  : ارت خط سنندج JV816
کد سکسیونر: V8169
سازنده سکسیونر : پارس سویچ
تیپ : BCM-F
سریال: S02/27
آمپر نرمال : 3150A
نوع سکسیونر (H/V/P): دورانی
مکانیزم قطع و وصل(M/H ): موتوری
2- نام قسمت : سکسیونر خط سنندج
کد سکسیونر : V8163
سازنده سکسیونر : پارس سویچ
تیپ : BCM-F
سریال : S02/28
آمپر نرمال: 3150A
نوع سکسیونر ( H/V/P) : دورانی
مکانیزم قطع ووصل(M/H): موتوری
3- نام قسمت: سکسیونر باس
کد سکسیونر: V8161
سازنده سکسیونر : پارس سویچ
تیپ : BCM-F
سریال : S02/15
آمپر نرمال: 3150A
نوع سکسیونر ( H/V/P) : دورانی
مکانیزم قطع ووصل(M/H): موتوری
4- نام قسمت: فیدر F2
کد سکسیونر : V6426
سازنده سکسیونر : پارس سویچ
تیپ : BCM-F
سریال :S02/20

تاریخ ارسال: شنبه 24 بهمن‌ماه سال 1388 ساعت 11:41 ق.ظ | نویسنده: حجت | چاپ مطلب 0 نظر